این جلد از مجموعه ده جلدی تاریخ اجتماعی ایران، به اوضاع اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران در دوره صفویه و افشاریه اختصاص دارد. نویسنده با تکیه بر اسناد و سفرنامهها، به بررسی ساختار طبقاتی، اصناف، آداب و رسوم و مناسبات قدرت در این دو سلسله میپردازد.
درباره کتاب تاریخ اجتماعی ایران (مرتضی راوندی):
این دایرةالمعارف بزرگ تاریخی که در دهه ۱۳۵۰ خورشیدی منتشر شد، یکی از نخستین و مهمترین تلاشها برای نگارش «تاریخ از پایین به بالا» در ایران معاصر به شمار میرود. مرتضی راوندی (۱۲۹۱-۱۳۹۴)، حقوقدان و تاریخپژوه، در این اثر عظیم، به جای تأکید بر رویدادهای سیاسی و اقدامات پادشاهان، زندگی روزمره مردم عادی، ساختارهای اقتصادی و نهادهای اجتماعی را محور تحلیل خود قرار داده است. جلد پنجم به صورت تخصصی به عصر صفوی میپردازد؛ موضوعاتی چون تجارت ابریشم، روابط خارجی، سازمان لشکری و کشوری، وضعیت اقلیتهای دینی (زرتشتیان، ارامنه و یهودیان) و نقش موقوفات در حیات اجتماعی. راوندی در این کتاب از سفرنامههای اروپاییان (شاردن، تاورنیه و کمپفر) و منابع تاریخی داخلی (تاریخ عالمآرای عباسی، احسن التواریخ و غیره) بهره فراوان برده است. نثر کتاب روان و در عین حال دقیق و مستند است و تا امروز نیز از منابع اصلی پژوهشگران حوزه تاریخ اجتماعی ایران به شمار میرود.