درباره کتاب خلقیات ما ایرانیان (محمدعلی جمالزاده):
جمالزاده این کتاب را در سال ۱۹۶۶ میلادی و در بحبوحه نهضت نوسازی کشور در عصر پهلوی دوم نوشت و آن را «حقگویی به قصد اصلاح» نامید. این اثر که در حقیقت از مقالههایی تشکیل شده که بین سالهای ۱۳۴۲ تا ۱۳۴۴ در مجله «سخن» و «راهنمای کتاب» منتشر شد، پس از مدتی به صورت کتاب درآمد. جمالزاده در آن بر خصایصی چون «خودپسندی»، «چندلایگی رفتاری»، «بازی با کلمات و قول و قرارهای الکی» و نیز «عدم توجه به ارزش زمان» انگشت میگذارد و معتقد است که ریشه بخش بزرگی از عقبماندگی ایران در همین منشهای تاریخی است. نثر جمالزاده در این کتاب برخلاف داستانهای او که به شکستهنویسی مشهور است، رسمی و جدی است. این کتاب در زمان انتشارش جنجال زیادی برانگیخت و برخی آن را «نوشتهای خودفروخته و غربزده» و برخی دیگر «آینه تمامنمای واقعیت تلخ» خواندند. هرچه هست، «خلقیات ما ایرانیان» بدون توجه به قضاوت ارزشی، یکی از مهمترین اسناد خودانتقادی در تاریخ روشنفکری ایران است.