درباره کتاب کلیدر (محمود دولتآبادی):
این رمان حماسی و ده جلدی در ژانر رئالیسم اجتماعی و یکی از بلندترین رمانهای جهان (بیش از ۳۰۰۰ صفحه) است که در فاصله سالهای ۱۳۵۶ تا ۱۳۶۳ نوشته شده است. جلد نهم به سرنوشت «مادین» پس از جدایی از «زهرا» و بازگشت او به خرابههای «کلیدر» میپردازد. دولتآبادی در این بخش از «تکنیک مونولوگ درونی» و «جریان سیال ذهن» به طور گسترده استفاده کرده است؛ جایی که شخصیتها برای صفحات طولانی با خودشان حرف میزنند و گذشته را مرور میکنند. فضای داستان از دیالوگهای جمعی (که در جلدهای اولیه پررنگ بود) به سکوت، کویر و احساس پوچی تغییر کرده است. این جلد به دلیل روایت ناامیدی محض و نبود هیچ قهرمانی، یکی از دشوارترین بخشهای کلیدر برای خواندن محسوب میشود. دولتآبادی در اینجا نشان میدهد که چگونه فقر و ظلم، حتی عشق را نیز نابود میکند و جایی برای «رهایی» باقی نمیگذارد. این اثر به عنوان یکی از ارکان ادبیات داستانی معاصر ایران، تصویری بینظیر از فرهنگ، زبان و تاریخ مردم خراسان ارائه میدهد.