درباره کتاب شاهدبازی در ادبیات فارسی (دکتر سیروس شمیسا):
این کتاب یک اثر غیرداستانی و تخصصی در حوزه نقد ادبی و تاریخ اجتماعی ایران است که توسط برجستهترین پژوهشگر سبکشناسی ادبیات فارسی نوشته شده است. شمیسا در این جلد دوم، با استناد به صدها بیت از شاعرانی چون مولوی، حافظ، سعدی، عطار و عراقی، نشان میدهد که مفهوم «شاهد» چگونه از معنای صرفاً عرفانی («تجلی جمال الهی در صورت انسان») به تدریج به سمت اروتیسم و همجنسبازی صریح در اواخر دوره صفوی و قاجار تنزل پیدا کرده است. نویسنده با نثر شفاف، شجاعانه و مستند، تابوی این موضوع در نقد سنتی را میشکند و تفاوت میان «شاهدبازی عارفانه» (نگاه از دور و عبرتآموز) و «شاهدبازی مبتذل» (عمل فیزیکی) را تبیین میکند. این کتاب همچنین به بررسی واکنش حکومتهای دینی (از قاجار تا جمهوری اسلامی) به این میراث ادبی و تلاش آنها برای تحریف یا حذف این ابیات از چاپهای مصحح میپردازد. جلد دوم به طور خاص به شاعران مکتب وقوع و هندی (صائب، بیدل) و رشد مضامین «امراجی» در آثار آنان اختصاص دارد. این کتاب برای دانشجویان ادبیات و پژوهشگران تاریخ فرهنگی، منبعی ضروری و جرأتمند به شمار میرود.