درباره کتاب مردگان زر خرید (نیکلای گوگول):
این رمان در ژانر طنز سیاه و رئالیسم انتقادی نوشته شده و نسخه اصلی آن به روسی در سال ۱۸۴۲ منتشر شده است. گوگول با نثری دقیق، طنز تلخ و کمدی موقعیت، چهره واقعی جامعه اشرافی روسیه را به تصویر میکشد: تنبلی، حماقت، طمع و فقدان هرگونه شأن اخلاقی. قهرمان کتاب، چیچیکوف، برخلاف قهرمانان کلاسیک، یک «ضدقهرمان» است؛ فردی که هیچ ایدهآلی ندارد و استعدادش را صرف فریبکاری میکند. ساختار کتاب به دو بخش اصلی تقسیم میشود: سفر چیچیکوف به ملاقات مالکان مختلف (مانند مانیلوف، کوروبوچکا و سوباکویچ) و به تصویر کشیدن هرکدام به عنوان نمادی از یک رذیلت خاص. گوگول قصد داشت در ادامه جلد دوم، «رستگاری» چیچیکوف را به تصویر بکشد اما آن را نابود کرد و جلد دوم را ناتمام رها کرد. مشهورترین جمله کتاب «روس، به کجا میتازی؟» است که به نقد عقبماندگی روسیه در برابر غرب اشاره دارد. خود گوگول این کتاب را «حماسهای منثور» و شبیه «اودیسه» هومر میدانست، اما با قهرمانی که به دنبال گنج نیست، بلکه به دنبال «مردگان» میگردد. این اثر تأثیر عمیقی بر نویسندگان بعدی روسیه (داستایوفسکی، تولستوی) گذاشت.